Γονεϊκή Συμμαχία
Ο ρόλος της στη σχέση ζευγαριού και την ανάπτυξη του παιδιού
Η γονεϊκή συμμαχία είναι αυτό που εξασφαλίζει και την ασφάλεια στο παιδί.
Τι είναι γονεϊκή συμμαχία για εσάς; Είναι μόνο η κοινή γραμμή;
Γονεϊκή συμμαχία σημαίνει το σύστημα των γονέων να είναι διακριτό από το σύστημα των παιδιών. Το να διατηρούνται διακριτά τα δύο υποσυστήματα και η μεταξύ τους συνοχή να μην διαρρηγνύεται από τα άλλα μέλη, είναι αυτό που προσφέρει κράτημα και ασφάλεια στα παιδιά. Όταν το παιδί παρεισφρύει στη δυάδα των γονιών (τριγωνοποίηση) και φαίνεται σα να είναι πιο δυνατό από τον έναν γονέα, είναι κάτι που του προκαλεί ανασφάλεια.
Επίσης, το καλός γονιός vs κακός γονιός μπερδεύει το παιδί και είναι καλύτερο να υπάρχει σαν σχήμα καλός και κακός ο κάθε ένας γονιός.
Όταν η συμμαχία διαταράσσεται
Τι μπορεί να συμβεί εάν η σχέση του ζευγαριού δεν είναι καλή; Εάν η σχέση του ζευγαριού δεν διέπεται από σεβασμό και ανοιχτή επικοινωνία, συνήθως δημιουργείται ρωγμή στην οποία αυτόματα μπαίνει το παιδί για να γεφυρώσει το χάσμα, πρακτικά όμως αυτό δυσκολεύει ακόμα περισσότερο τα πράγματα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η δυσλειτουργική συμπεριφορά του παιδιού ή το δυσάρεστο συναίσθημά του είναι απλά το σύμπτωμα που φωτίζει την προβληματική κατάσταση μεταξύ του ζευγαριού.
Στην περίπτωση που οι γονείς αφήνουν το παιδί υπεύθυνο για σοβαρές επιλογές ή αρμοδιότητες ενήλικα στο σπίτι ή όταν κοινοποιούν το αρνητικό συναίσθημά τους για τον άλλον γονιό, τότε σπάνε τα δύο υποσυστήματα και γίνεται συγχώνευση και ταύτιση του παιδιού με τον έναν γονέα. Το παιδί υιοθετεί τα συναισθήματα του ενός γονέα για τον άλλον χωρίς να έχουν σχέση με τα δικά του συναισθήματα με τον άλλον γονέα. Τότε, το παιδί μπαίνει στη μέση και η απόσταση των γονέων μεγαλώνει. Ακόμη, μπορεί το παιδί να υιοθετεί μη επιθυμητές συμπεριφορές από την αναστάτωσή του για να τους φέρει κοντά και τότε από την ένταση που δημιουργείται, μεγαλώνει κι άλλο η απόσταση μεταξύ των γονέων. Είναι ένας φαύλος κύκλος που μόνο από τους ενήλικες πρέπει να σπάσει και να διευθετηθούν οι σχέσεις τους χωρίς την εμπλοκή του παιδιού.
Πρακτικές για υγιή γονεϊκή συμμαχία
Τι είναι η γονεϊκή συμμαχία;
- Κοινή γραμμή. Να συζητιούνται οι δύο απόψεις και τι είναι ως κίνητρο και σκεπτικό πίσω από την κάθε μία και να καταλήγουν σε μία θέση που ικανοποιεί τα κίνητρα και των δύο ενδεχομένως. Να συμφωνούν οι γονείς μεταξύ τους και να εξηγούν στο παιδί γιατί καταλήγουν σε αυτήν την απόφαση ή κρατούν μία συγκεκριμένη στάση. Να συνεννοούνται οι γονείς για τι θα πουν από πριν ή να μιλάνε και όλοι μαζί εν είδη οικογενειακού συμβουλίου, ανάλογα και με την ηλικία του παιδιού.
- Να συνεννοούνται οι γονείς για τι θα πουν από πριν ή να μιλάνε και όλοι μαζί εν είδη οικογενειακού συμβουλίου, ανάλογα και με την ηλικία του παιδιού.
- Αν δεν είναι σίγουροι οι γονείς για αυτό που θέλουν να απαντήσουν στο παιδί εκείνη την ώρα που ζητάει κάτι, μπορούν να παίρνουν λίγο χρόνο για να αποφασίσουν από κοινού και αυτό να το γνωρίζει το παιδί.
- Σε περίπτωση που ο σύντροφος κάνει κάτι με το οποίο δεν συμφωνεί ο άλλος, είναι καλό να μην παρέμβει εκείνη την ώρα και να το συζητήσει άλλη στιγμή κατ’ ιδίαν.
- Να μην σχολιάζει ο ένας γονέας τον άλλον μπροστά στο παιδί. Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί δημιουργεί την δική του αξιολόγηση του κάθε γονέα και τον δικό του ανεμπόδιστο ξεχωριστό δεσμό. Αλλιώς, δημιουργείται άγχος και ενοχές στο παιδί ότι οι γονείς του διχάζονται εξαιτίας του.
- Οι γονείς μπορούν να διαφοροποιούνται σε πολλά πράγματα και ο καθένας να δημιουργεί έναν ξεχωριστό δεσμό με το παιδί. Σε κάποια βασικά ή δύσκολα θέματα όμως, χρειάζεται να λειτουργούν ως ένα μέτωπο.
Γονεϊκή συμμαχία σε δύσκολες συνθήκες
Τα ίδια ισχύουν και για τα ζευγάρια που δεν έχουν καλές σχέσεις μεταξύ τους ή τα χωρισμένα ζευγάρια. Εκεί είναι χρήσιμο να σκεφτόμαστε ότι έλεγχο έχουμε μόνο στον εαυτό μας και ότι το να σχολιάζουμε τον άλλον γονέα στο παιδί ή να το χρησιμοποιούμε για να μάθουμε πληροφορίες για τον άλλον γονέα, την προσωπική του ζωή και τις μεθόδους διαπαιδαγώγησης, νομίζοντας ότι μας προσφέρει έλεγχο, στην πραγματικότητα μάς αφαιρεί και τοποθετεί το παιδί σε μία θέση ενήλικα που πρέπει να προσαρμόζει τη δράση του ασυνείδητα με τέτοιο τρόπο ώστε να φροντίσει τον κάθε γονέα, αφαιρώντας από το ίδιο την ευκαιρία για δημιουργία αυθεντικής σχέσης με τον κάθε γονέα ξεχωριστά.
Πώς μπορούμε να τα εφαρμόσουμε όλα αυτά;
- Θυμηθείτε μία περίπτωση που συνεργαστήκατε καλά με τον/την σύντροφο. Τι ήταν βοηθητικό για εσάς; Ποιες είναι οι καλές πρακτικές στη δική σας οικογένεια;
- Πόσο κοστίζει να αφήσουμε και κάτι «να πέσει κάτω» από αυτά που κάνει ο σύντροφός μας με το παιδί και δεν μας βρίσκει σύμφωνους;
Συχνά είναι πιο σημαντικό να επιτρέπουμε χώρο στον άλλο γονιό να δημιουργήσει τους δικούς του κώδικες επικοινωνίας και επαφής με το παιδί, παρά να παρεμβαίνουμε σε αυτά, ώστε να υποδείξουμε το «σωστό». Το παιδί έχει ανάγκη να δεθεί με διαφορετικό τρόπο με τον κάθε γονέα και να δημιουργήσει σχέση και αναμνήσεις μαζί του.
Ο κάθε γονέας, όπως και ο κάθε άνθρωπος, έχει τα δικά του ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που μπορεί να ανθίσουν σε ένα περιβάλλον αποδοχής, θαυμασμού και συνεργασίας. Κάνοντας ένα βήμα πίσω, μπορούμε να δημιουργήσουμε αυτές τις συνθήκες που θα βοηθήσουν τον αποκλειστικό δεσμό του παιδιού με τον κάθε του γονιό. Αυτό θα έχει αποτέλεσμα την ενίσχυση της σχέσης του ζευγαριού, μέσα από τον σεβασμό και τον θαυμασμό και μέσα από αυτά, θα επιτευχθεί και η ενίσχυση της επιδραστικότητάς του γονεϊκού ζευγαριού ως ένα μέτωπο απέναντι στο παιδί, όταν αυτό θα χρειαστεί.
